Năm 2010 là năm ngành công nghiệp có sự tăng trưởng khá so với năm trước. Ngành công nghiệp khai khoáng đạt giá trị sản xuất 405 tỷ đồng, tăng 15,6% so với năm 2009; ngành công nghiệp sản xuất và phân phối điện, nước vượt 6,3%; ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tỷ trọng lớn nhất với giá trị sản xuất trên 10.737 tỷ đồng, tăng 19,7%. Mặt khác, chất lượng các sản phẩm công nghiệp của chúng ta đã dần được nâng lên đạt tiêu chuẩn xuất khẩu. Năm qua, tỉnh ta đã xuất khẩu được 54,7 triệu USD hàng may mặc, tăng 49,7% so với năm trước; sản phẩm gang tăng tới 96,9%; dụng cụ y tế tăng 66,9%; dụng cụ cầm tay tăng 65,6%... Kết quả này không chỉ góp phần tạo ra kết quả lớn cho cả giai đoạn 2006-2010 mà còn tạo đà cho những năm tiếp theo.
Trong 5 năm qua, các ngành công nghiệp của chúng ta đều có bước tăng trưởng đáng ghi nhận. Công nghiệp luyện kim đứng hàng đầu với 48 doanh nghiệp hoạt động, giá trị sản xuất chiếm 32,6% tổng giá trị sản xuất công nghiệp của cả tỉnh; công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng có 29 doanh nghiệp, giá trị sản xuất chiếm 22,1%; công nghiệp cơ khí, điện tử, chế tạo máy và gia công kim loại có 77 doanh nghiệp, giá trị sản xuất chiếm 15,3%; công nghiệp nhẹ, chế biến nông, lâm sản, thực phẩm, hàng tiêu dùng có 131 doanh nghiệp, giá trị sản xuất chiếm 12%... Sự lớn mạnh của ngành công nghiệp trên địa bàn tỉnh được thể hiện khá rõ nét thông qua giá trị sản xuất. Năm 2006, giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh đạt 5.850 tỷ đồng thì đến năm 2010, giá trị sản xuất đã tăng lên 12.200 tỷ đồng.
Để làm nên sắc thái và diện mạo mới đó, lực lượng nòng cốt phải kể đến là các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn. Hiện nay, chúng ta đã có khoảng 11.000 đơn vị hoạt động trong lĩnh vực trên. Trong đó có 17 doanh nghiệp quốc doanh và 11 đơn vị có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Điều đáng quan tâm là ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm tới 90% số lượng với trên 10.400 đơn vị. Trong số này có sự đóng góp không nhỏ của các đơn vị như: Công ty CP Gang thép Thái Nguyên, Nhà máy Xi măng Quang Sơn, Công ty Kim loại mầu Thái Nguyên, Công ty CP đầu tư và Thương mại TNG, Công ty CP Thương mại Thái Hưng… Đây là những doanh nghiệp tiêu biểu đóng góp rất lớn vào giá trị sản xuất công nghiệp của tỉnh. Sự lớn mạnh của các doanh nghiệp được thể hiện trong việc đầu tư mở rộng sản xuất, nâng cao trình độ công nghệ. Theo cơ quan chức năng, tổng đầu tư giai đoạn này của các doanh nghiệp đạt gần 16 nghìn tỷ đồng, chiếm tới 56,46% tổng vốn đầu tư toàn xã hội. Đó là: Dự án cải tạo và mở rộng Khu gang thép Thái Nguyên giai đoạn II trên 3.843 tỷ đồng; Nhà máy xi măng Quang Sơn trên 3.427 tỷ đồng; Dự án mở rộng sản xuất Nhà máy Diesel Sông Công hơn 321 tỷ đồng; Dự án mở rộng Công ty Phụ tùng máy số I là 149 tỷ đồng; Nhà máy nhiệt điện An Khánh khoảng 2.000 tỷ đồng; Nhà máy may xuất khẩu tại Sông Công 195 tỷ đồng…
Chúng ta cũng phải khẳng định rằng, một trong những điểm nhấn của tỉnh năm 2010 và cả giai đoạn 5 năm vừa qua chính là sự quan tâm chỉ đạo, đẩy mạnh phát triển các khu, cụm công nghiệp tập trung. Trước tiên chính là việc chú trọng đến công tác quy hoạch, xây dựng các khu, cụm công nghiệp với quy mô phù hợp. Chính điều đó đã góp phần thu hút các doanh nghiệp, nhà đầu tư tích cực phát triển công nghiệp tại địa phương. Hiện nay, toàn tỉnh có 7 khu công nghiệp tập trung với diện tích lên tới 3.770ha, trong đó có 3 khu đã quy hoạch chi tiết. Ngoài Khu công nghiệp Sông Công 1, Sông Công 2, chúng ta có thêm các Khu công nghiệp: Quyết Thắng, Nam Phổ Yên, Tây Phổ Yên, Điềm Thuỵ và Khu công nghiệp - Đô thị Yên Bình. Riêng Khu công nghiệp Sông Công 1 rộng 220ha hiện đã lấp đầy 70ha với 34 dự án đầu tư. Đã có 23 dự án hoàn thành và đi vào vận hành với tổng doanh thu ước đạt 2.420 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho 5.200 lao động địa phương. Ngoài ra, chúng ta còn phát triển 28 cụm công nghiệp với diện tích trên 1.160ha, thu hút được 37 dự án đầu tư với tổng vốn đăng ký trên 5 nghìn tỷ đồng.
Một nét mới nữa trong ngành công nghiệp của tỉnh thời gian qua chính là sự lớn mạnh dần của hệ thống các làng nghề ở nông thôn. Hiện nay, chúng ta đang sở hữu 32 làng nghề với các ngành nghề chủ yếu như: Sản xuất, chế biến nông sản; may, thêu ren, dệt thổ cẩm; đồ gỗ, mây tre đan, mành cọ và sản xuất vật liệu xây dựng. Chính các hoạt động sản xuất của các làng nghề đã góp phần tăng giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp của tỉnh lên theo từng năm. Nếu năm 2005, giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp của tỉnh là trên 14,5 tỷ đồng thì năm 2010 đã tăng lên 182 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân là 65,6%.
Có thể nói, năm 2010 và cả giai đoạn 2006-2010, lĩnh vực công nghiệp của tỉnh có bước chuyển biến tích cực. Mặc dù tỉ trọng các ngành công nghiệp cơ khí, điện tử và gia công kim loại còn chưa tương xứng với tiềm năng nhưng đã có xu thế tăng nhanh hơn so với các ngành công nghiệp truyền thống khác. Đó là dấu hiệu tốt để giai đoạn tới tỉnh ta phát triển nhanh, mạnh ngành công nghiệp này, phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân toàn ngành đạt từ 16% trở lên và đến năm 2015, giá trị sản xuất công nghiệp của Thái Nguyên đạt 30.300 tỷ đồng.
