Những sự kiện này cho thấy Bahrain đang trở thành điểm nóng mới tại Trung Đông trong tuần qua. Song, gạt sang một bên những cảnh báo về một cuộc cách mạng mới, nghịch lý đã xảy ra khi Mỹ tỏ ra hết sức lo ngại trước những diễn biến này đồng thời đưa ra những tuyên bố cứng rắn phản đối sự can thiệp từ bên ngoài. Tại sao Mỹ lại có thái độ như vậy và những diễn biến hiện nay tác động thế nào đến tình hình khu vực?
Viễn cảnh một cuộc cách mạng mới dường như đã hiện rõ nếu nhìn vào những diễn biến hiện nay tại Bahrain. Trong một tuần qua, biểu tình đã lan rộng tại quốc đảo này khiến Quốc vương Bahrain buộc phải ban bố tình trạng khẩn cấp. Tình hình căng thẳng và khó kiểm soát đến nỗi một số nước trong Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh đã phải điều động quân đội đến Baranh giúp duy trì trật tự an ninh. Trong đó có 1000 binh sỹ đến từ Saudi Arabia.
Như vậy, kể từ khi bùng phát làn sóng biểu tình cách đây hơn một tháng, đến cuối tuần này đã có 11 người thiệt mạng, gần 200 người bị thương. Điều đáng lo ngại là làn sóng biểu tình có nguy cơ lan rộng hơn khi phe đối lập tỏ ý không nhường bước và yêu cầu một sự thay đổi chế độ và thiết lập "một nền quân chủ lập hiến mới" ở quốc gia nhỏ bé này.
Cần nói thêm rằng Bahrain là quốc gia theo chế độ Hoàng gia. Hiện, Quốc vương Hamid bin Isa al-Khalifa, thuộc dòng Hồi giáo dòng Sunni đang cai trị Bahrain. Tuy nhiên, Bahhrain lại có tới 70% dân số là người Hồi giáo dòng Shi’ite. Mặc dù chính phủ đã triển khai nhiều chính sách cải cách, nhưng mâu thuẫn xã hội vẫn len lỏi giữa người Hồi giáo dòng Sunni và người Hồi giáo dòng Shi’ite. Và cuộc đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình ngày 14/2, theo đánh giá của giới phân tích, đã châm ngòi cho những mâu thuẫn sâu xa trong xã hội. Và các cuộc biểu tình bùng phát "hậu cách mạng hoa Nhài" ở Tunisia, Ai Cập, Libya chính là những cơ hội tốt nhóm lên đốm lửa vốn đã cháy âm ỉ trong lòng Bahrain.
Song, điều làm dư luận ngạc nhiên hiện nay là thái độ của Mỹ. Không giống như trường hợp của Libya, Tunisia hay Ai Cập, Mỹ lại tỏ thái độ phản đối gay gắt các động thái can thiệp từ bên ngoài. Ngoại trưởng Mỹ Hillay lớn tiếng tuyên bố rằng việc các quốc gia vùng Vịnh triển khai quân đến Bahrain đã "đi sai đường và không có giải pháp an ninh nào khác ngoài thương lượng".
Tại sao Mỹ lo ngại như vậy? Giới phân tích lý giải phản ứng thái quá của Mỹ bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân. Hiện Bahrain là đồng minh thân cận, đồng thời là nơi đóng quân của Hạm đội 5 của Mỹ. Trong cuộc chiến vùng Vịnh lần thứ nhất năm 1991, Bahrain là nơi đóng quân của 30 tàu chiến các loại của Mỹ. Với điểm trú ẩn an toàn này, tàu chiến Mỹ có thể kiểm soát kênh đào Suez và rộng hơn là an ninh vùng Vịnh cũng như khu vực Trung Đông.
Quan trọng hơn, kênh đào Suez cũng là nơi vận chuyển 1/5 sản lượng dầu mỏ toàn thế giới. Nếu điểm nóng này vỡ, tất yếu Mỹ sẽ mất đi một đồng minh tin cậy và để “vuột” khỏi tay quyền kiểm soát chính trị và an ninh khu vực. Hơn nữa, nó sẽ tác động xấu đến việc cung ứng nguồn dầu mỏ thế giới và các bản hợp đồng hợp tác hạt nhân giữa Mỹ và Bahrain. Bởi thế, việc Hội đồng các quốc gia vùng Vịnh đưa quân vào Bahrain- theo quan điểm của Mỹ- là một hành động thiếu suy tính, bởi nó có thể khơi thêm mầm mống xung đột, đặc biệt là xung đột sắc tộc kéo dài giữa người Hồi giáo dòng Shiite và người Hồi giáo dòng Sunni. Rõ ràng, tình hình bất ổn hiện nay đang ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích của Washington trong bối cảnh Mỹ chưa có sự chuẩn bị một cách thấu đáo. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến Mỹ phản ứng khá cứng răn, chứ không ồn ào kêu gọi sự can thiệp quốc tế như trường hợp của Tunisia, Libya và Ai Cập.
Trở lại với những diễn biến chính trị tại Bahrain, những diễn biến hiện nay ở Bahrain khiến cụm từ “Cách mạng hoa Nhài” trở nên đáng lo ngại hơn. Có vẻ như “vết dầu loang” đang trở nên khó kiểm soát khi các biện phát áp đặt lệnh giới nghiêm, ban bố tình trạng khẩn cấp và trấn áp đoàn biểu tình trở nên thiếu hiệu quả. Rõ ràng thật khó đưa ra dự đoán về tình hình Baranh sắp tới trong bối cảnh hiện nay.
Những gì diễn ra tại Bahrain hiện nay cho thấy căng thẳng chính trị ở Bahrain đang được đẩy lên những nấc thang mới. Trước động thái này, nhiều quốc gia khác trong khu vực cũng đã triển khai nhiều biện pháp để ngăn chặn nguy cơ "vết dầu loang" lan rộng hơn tại châu Phi, Trung Đông. Trong khi đó, các nỗ lực quốc tế cũng đã được tích cực triển khai. Dư luận hy vọng những nỗ lực của cộng đồng quốc tế, tình hình chính trị tại Bahrain nói riêng, khu vực nói chung sẽ sớm ổn định thông qua các giải pháp đối thoại.
