Tại Đại hội đồng thường niên lần thứ 82 của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) và Hội nghị Thượng đỉnh Vận tải Hàng không Thế giới diễn ra từ ngày 6 đến 8-6 tại Rio de Janeiro, nhiều lãnh đạo ngành hàng không cảnh báo rằng giá nhiên liệu máy bay đang tăng mạnh do tác động từ tình hình bất ổn ở Trung Đông.
 |
| Giá nhiên liệu hàng không tăng cao đẩy các hãng bay toàn cầu vào khủng hoảng chi phí. |
Theo các hãng hàng không, xung đột tại Trung Đông đã làm gián đoạn nhiều tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng, kéo theo sự gia tăng đáng kể của giá nhiên liệu hàng không trên thị trường quốc tế.
Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, tổ chức đại diện cho hơn 370 hãng hàng không và khoảng 85% lưu lượng hàng không toàn cầu, dự báo lợi nhuận ròng của ngành hàng không thế giới trong năm 2026 chỉ đạt khoảng 23 tỷ USD. Con số này chỉ bằng gần một nửa so với mức dự báo trước đó là 41 tỷ USD.
IATA cho rằng sự gia tăng chi phí nhiên liệu cùng các gián đoạn hoạt động phát sinh từ cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã làm thay đổi đáng kể triển vọng tài chính của ngành. Áp lực tài chính hiện đã buộc nhiều hãng hàng không phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh.
Azul Airlines của Brazil cho biết đang lên kế hoạch cắt giảm thêm các chuyến bay nhằm ứng phó với chi phí nhiên liệu tăng cao. Trong khi đó, Air New Zealand dự kiến sẽ tăng mạnh giá vé để bù đắp các khoản chi phí vận hành ngày càng lớn.
Bên cạnh khủng hoảng nhiên liệu, ngành hàng không còn phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt máy bay thương mại mới. Những chậm trễ trong sản xuất tại hai tập đoàn chế tạo máy bay hàng đầu thế giới là Boeing và Airbus đã làm đình trệ quá trình bàn giao máy bay cho các hãng hàng không. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp không thể thay thế đội bay cũ bằng các mẫu máy bay tiết kiệm nhiên liệu hơn.
 |
| Nhiều hãng buộc phải kéo dài thời gian sử dụng các máy bay đời cũ. |
Để duy trì năng lực khai thác, nhiều hãng buộc phải kéo dài thời gian sử dụng các máy bay đời cũ. Tuy nhiên, những máy bay này tiêu thụ nhiều nhiên liệu hơn và đòi hỏi chi phí bảo dưỡng cao hơn, làm gia tăng thêm gánh nặng tài chính.
Trong khi đó, ngành hàng không toàn cầu vẫn đang chịu áp lực chuyển đổi sang các loại nhiên liệu thân thiện với môi trường nhằm đáp ứng các mục tiêu giảm phát thải.
Tuy nhiên, hội nghị cho biết nguồn cung nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) hiện vẫn rất hạn chế và có chi phí cao, chưa thể trở thành giải pháp hiệu quả trong ngắn hạn.
Khác với nhiên liệu phản lực truyền thống được sản xuất từ dầu thô, SAF được tạo ra từ các nguồn nguyên liệu như phụ phẩm nông nghiệp, rác thải thực phẩm và dầu ăn đã qua sử dụng.
Theo ước tính của IATA, sản lượng SAF toàn cầu hiện chỉ đạt khoảng 2,4 triệu tấn mỗi năm, đáp ứng khoảng 0,8% nhu cầu nhiên liệu hàng không của thế giới.
Mặc dù giá nhiên liệu tăng mạnh do xung đột tại Trung Đông, ngành hàng không vẫn chưa ghi nhận bước đột phá đáng kể nào trong việc mở rộng chuỗi cung ứng nhiên liệu hàng không bền vững, khiến các hãng bay tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức trong thời gian tới.