Ở xóm Làng Há (xã Lam Vĩ, Định Hóa), không riêng gì ông Quang mà rất nhiều người có cùng suy nghĩ này. Ông Quang là một đảng viên từng đi tình nguyện tại Hà Giang, vùng đất địa đầu xa xôi của Tổ quốc trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Sau đó, ông quay về quê hương làm nghề “gõ đầu trẻ” và tham gia làm Bí thư Đảng ủy xã Lam Vĩ (3 nhiệm kỳ). Năm nay, dù đã bước sang tuổi thất thập nhưng ông Quang vẫn còn rất khỏe mạnh và minh mẫn. Trong suốt cuộc đời mình, tin tức luôn được ông cập nhật và coi như một món ăn tinh thần không thể thiếu. Chiếc radio nhỏ luôn gắn với ông như hình với bóng. Ngần ấy năm, chính ông cũng không nhớ đã dùng qua biết bao chiếc như vậy.
Ông Quang cho biết: “Từ năm 90 của thế kỷ trước, hầu như các chương trình thời sự chính trên truyền hình tôi đều theo dõi. Bên cạnh đó, tôi và gia đình còn thường xuyên xem các chương trình phổ biến khoa học kỹ thuật, kiến thức bổ ích khác…”.
Ngay cả khi đời sống còn nhiều khó khăn như trước đây hay lúc đã có chút của ăn, của để thì đối với người dân vùng núi, vùng sâu, xa những phương tiện nghe, nhìn, đọc cũng luôn là một nhu cầu chính đáng. Lĩnh vực nghe nhìn đều được các gia đình đầu tư tùy theo từng điều kiện. Khi mạng internet chưa phát triển, với người dân nơi đây thì ti vi và đài phát thanh là 2 phương tiện phổ biến, hữu hiệu nhất cho việc tiếp nhận thông tin của bà con. Mỗi loại phương tiện đều có những ưu điểm riêng. Khi được chúng tôi phỏng vấn, nhiều người dân đều cho rằng: ti vi vừa xem được hình vừa nghe được tiếng nhưng lại mất nhiều thời gian nên chủ yếu chỉ xem vào buổi trưa, tối. Còn radio thì nghe được trong mọi hoàn cảnh: đi rừng, làm ruộng hay làm vườn… rất tiện lợi vì có thể bỏ vào túi, đeo bên hông hoặc đặt bên cạnh chỗ làm việc… Hơn nữa, tin tức được cập nhật nhanh và rất phong phú. “Chúng tôi có thể vừa đi làm vừa nghe được cuộc họp của Quốc hội, hay Đại hội Đảng… khi đài truyền thanh trực tiếp. Ngay cả khi nghe bình luận các trận đấu bóng đá thậm chí còn sôi nổi hơn cả xem ti vi…”.
Bà Mông Thị Phẩm, anh Ma Công Doanh ở xã Quy Kỳ, Định Hóa hào hứng cho biết thêm. Tuy nhiên, qua tìm hiểu, chúng tôi cũng thấy, bà con ở những vùng xa không chỉ có nhu cầu nghe, nhìn, đọc các chương trình của Trung ương qua Đài tiếng nói, Đài Truyền hình Việt Nam mà còn rất mong muốn xem, nghe, đọc được các chương trình của địa phương. Nhưng không phải nơi nào cũng được thỏa mãn nhu cầu chính đáng ấy.
Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Doãn Khánh, Giám đốc Đài Truyền thanh – Truyền hình (TT-TH) huyện Định Hóa cho biết: Trước năm 2010, hàng ngày, chúng tôi phải dùng đĩa thu chương trình của Đài PT-TH tỉnh chuyển đến và phát lại vào ngày hôm sau. Từ tháng 1/2010, nhờ dịch vụ truyền hình MyTV của VNPT (tập đoàn Bưu chính Việt
Đến với huyện Võ Nhai, chúng tôi thấy việc nghe, nhìn, nắm bắt những thông tin địa phương của nhân dân gặp nhiều khó khăn hơn cả bởi địa hình phức tạp, nhiều đồi núi, đường giao thông không thuận lợi. Hiện nay, chỉ có 3/15 xã, thị trấn là Đình Cả, Phú Thượng và Lâu Thượng được xem chương trình truyền hình của đài địa phương. 2 xã Cúc Đường và Dân Tiến nhận đĩa phát sóng từ Đài TH-TH huyện để phát lại vào ngày hôm sau. Đối với mạng lưới truyền thanh, trung bình mỗi xã có 10 cụm loa truyền thanh cung cấp cho các xóm. Như vậy, chỉ có khoảng 60% đồng bào trên địa bàn huyện Võ Nhai được xem chương trình truyền hình của địa phương. Phần còn lại, chủ yếu xem, nghe thông tin từ Đài Truyền hình Việt
Nói về hiện trạng phổ cập dịch vụ điện thoại, internet và nghe, nhìn trên địa bàn huyện Võ Nhai, đồng chí Trần Đức Tịch, Trưởng phòng Văn hóa và Thông tin huyện cho biết: Theo kết quả điều tra năm 2010 của chúng tôi, hiện nay huyện có 10% tỷ lệ hộ có máy thu thanh; 79% hộ có máy thu hình, 33% người dân có điện thoại di động, 45% hộ có điện thoại cố định trong khi chỉ có 3% gia đình có máy vi tính nối mạng internet. Tuy nhiên, bên cạnh lý do về địa hình, giao thông khó khăn, toàn huyện vẫn còn 2.034 hộ thuộc 12 xóm của các xã vùng sâu chưa có điện thắp sáng như: Khe Rạc (Vũ Chấn), Xuất Tác (Phương Giao), Đồng Bản (Bình Long)… Đối với người dân, các phương tiện nghe, nhìn, đọc không nhưng chỉ thỏa mãn đời sống tinh thần mà nó thực sự còn đem lại nhiều thông tin, kiến thức bổ ích cho cuộc sống, lao động, sản xuất…
Trên những con đường về với các bản làng xa xôi vào dịp Tết Nguyên Đán đang gần kề, thỉnh thoảng, chúng tôi lại bắt gặp vài khuôn mặt rạng ngời chở theo những chiếc ti vi mới trên chiếc xe gắn máy. Theo ghi nhận của chúng tôi, ở những nơi có ánh điện thì ở đó, gần như 100% hộ gia đình có ti vi. “Xóm tôi, ai cũng muốn được xem bắn pháo hoa trong đêm giao thừa. Tôi luôn mơ ước được ngồi quây quần bên những người thân xem ti vi, tận hưởng những giờ phút thiêng liêng ấy”. Chúng tôi không khỏi chạnh lòng khi nghe những lời tâm sự rất đỗi giản dị của anh Thanh, xóm Khe Rạc (xã Vũ Chấn, Võ Nhai). Tết này, mơ ước của anh chắc chắn chưa thể trở thành hiện thực. Nhưng chúng tôi hy vọng rằng, những cái Tết sau, xóm Khe Rạc cũng như tất cả những nơi chưa có điện khác sẽ được đón Tết với ánh sáng và pháo hoa rực rỡ qua màn hình ti vi …