Chị Phạm Thị Nguyệt, cộng tác viên (CTV) dân số xóm Dốc Châu, thị trấn Chợ Chu (Định Hoá) vừa được nhận Giấy khen của Chi cục Dân số - KHHGĐ (Sở Y tế) vì có thành tích trong công tác tuyên truyền, vận động góp phần đưa xóm Dốc Châu thành xóm 15 năm liền không có người sinh con thứ ba. Xóm hiện có 67 hộ thì 100% phụ nữ có chồng trong độ tuổi sinh đẻ đã sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại. Vì thế, cộng tác viên dân số tập trung tuyên truyền vận động để chị em duy trì việc sử dụng các biện pháp tránh thai; tuyên truyền để 6 cặp vợ chồng sinh con một bề, trong đó có hai cặp sinh con gái không sinh thêm. Chị Nguyệt cho biết: Trước năm 2000, xóm có trên 150 hộ dân nên công tác tuyên truyền, vận động gặp khó khăn do địa bàn rộng, dân cư đông, việc tập trung người dân để triển khai công tác dân số - KHHGĐ cũng không được nhiều, nhưng từ khi chia tách đến nay, công tác này của xóm thuận lợi hơn cũng bởi nhận thức của người dân đã dần thay đổi. Cứ 3 tháng một lần, chúng tôi tổ chức tuyên truyền về công tác này tại nhà văn hoá. Ngoài ra, khi các tổ chức đoàn thể họp thì chúng tôi phối hợp lồng ghép tuyên truyền đến những đối tượng khác để cùng chia sẻ với chị em trong thực hiện KHHGĐ. Bởi vì, sự ủng hộ của các đấng mày râu cũng góp phần tích cực trong thực hiện tốt công tác dân số - KHHGĐ.
Còn nhớ năm 2009, trong xóm có 1 trường hợp mang thai con thứ ba là chị Trần Thị Hiền (đã có 2 con gái). Do thường xuyên gặp gỡ nên khi biết chị Hiền mang thai, các tổ chức đoàn thể đã cùng với cộng tác viên dân số đến tận gia đình để vận động anh chị thực hiện KHHGĐ. Ban đầu, anh chị cũng từ chối khéo và không nhận đã có thai vì cũng muốn có con trai, nhưng sau vài lần trò chuyện anh chị đã tự nguyện thực hiện KHHGĐ.
Được biết, thị trấn có 22 xóm, phố với 25 CTV dân số. Các CTV rất sâu sát cơ sở nên các chủ trương, chính sách mới về công tác dân số - KHHGĐ được triển khai rất kịp thời. Việc cập nhật số liệu vào sổ hộ, sổ truyền thông được các CTV thực hiện thuần thục, chính xác. Các chỉ tiêu về công tác dân số - KHHGĐ đều thực hiện khá tốt. Năm 2009, thị trấn không có trường hợp sinh con thứ ba (trong khi năm 2005 có 5 trường hợp); năm 2010, thị trấn có 67 trẻ ra đời, giảm 20 trẻ so với kế hoạch và chỉ có 1 trẻ là con thứ ba…
Ngoài thị trấn Chợ Chu, xã Thanh Định cũng là một điểm sáng trong thực hiện công tác dân số -KHHGĐ. Năm 2010, xã hoàn thành các chỉ tiêu được giao và thực hiện tốt 2 đợt chiến dịch. Anh Nguyễn Công Kiên, cán bộ chuyên trách dân số xã cho biết: Xã có 18 xóm với trên 1 nghìn hộ dân thì có trên 80% số phụ nữ có chồng trong độ tuổi sinh đẻ đã sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại; sau mỗi đợt thực hiện chiến dịch, số phụ nữ được chăm sóc sức khoẻ sinh sản và sử dụng các biện pháp tránh thai tăng lên. Khi có thông báo về chiến dịch tổ chức tại xã, người dân đã tự giác tham gia, không phải để CTV dân số đến tận nhà thông báo như trước… Năm nay cả xã chỉ có 3 trường hợp sinh con thứ ba, giảm 3 trường hợp so với năm trước. Có nhiều xóm duy trì được trên 10 năm không có người sinh con thứ ba như: Thẩm Quẩn, Nạ Chía, Khẩu Rị…
Trao đổi với chúng tôi, anh Nguyễn Đức Minh, Giám đốc Trung tâm Dân số huyện cho biết: Chúng tôi rất coi trong công tác tuyên truyền giáo dục chuyển đổi hành vi nên ngay từ đầu năm, Trung tâm đã xây dựng kế hoạch truyền thông theo từng tháng, quý, đợt cao điểm, đồng thời chỉ đạo các xã, thị trấn lập kế hoạch tuyên truyền theo từng nội dung; đội ngũ CTV tích cực vận động thực hiện công tác này tại hộ gia đình… Năm 2010, huyện thực hiện thành công 2 đợt chiến dịch tuyên truyền vận động lồng ghép dịch vụ CSSKSS/KHHGĐ với các chỉ tiêu đều đạt và vượt kế hoạch đề ra. Trong chiến dịch, đã có 4.604 phụ nữ được khám, đạt 112% kế hoạch, trong đó số người mắc bệnh và được điều trị là 3.534 ca (đạt 115% kế hoạch); tỷ lệ người thực hiện gói dịch vụ KHHGĐ đều đạt và vượt kế hoạch... Trung tâm còn phối hợp với Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh tổ chức 4 buổi giới thiệu cho trên 300 CTV dân số, trưởng thôn, bí thư chi bộ về Đề án “Sàng lọc trước sinh và sàng lọc sau sinh” để phát hiện sớm, can thiệp kịp thời các dị tật thai nhi... Tổ chức tập huấn cho trên 220 cặp vợ chồng mới kết hôn, mới sinh một con, bà mẹ mang thai về những điều cần biết khi mang thai và vận động các bà mẹ thực hiện lấy máu gót chân của trẻ sơ sinh để xét nghiệm sớm bệnh suy giáp trạng bẩm sinh (thiếu men G6PD).
Ngoài ra, Trung tâm còn triển khai Đề án mô hình cung cấp thông tin CSSKSS/KHHGĐ cho vị thành niên và thanh niên thông qua việc thành lập 20 câu lạc bộ với 590 thành viên. Với những biện pháp đó đã góp phần làm cho huyện hoàn thành và vượt mức các chỉ tiêu về công tác dân số - KHHGĐ, cụ thể: tỷ suất sinh thô của huyện năm 2010 là 15,97phần nghìn, giảm 0,48 phần nghìn so với năm trước; toàn huyện có 40 trường hợp sinh con thứ ba, chiếm 2,88%, giảm 0,56% so với năm 2009; 16 xã đạt chỉ tiêu giảm mức sinh thay thế; các chỉ tiêu KHHGĐ đều đạt và vượt kế hoạch đề ra…