Ngoài những thay đổi dễ dàng nhận ra ấy, tôi còn phát hiện ra 1 sự thay đổi nho nhỏ thú vị, mang nhiều ý nghĩa, đó là trên bức tường phía trước nhà của rất nhiều gia đình đều gắn tấm biển “gia đình văn hoá”. Tôi tò mò hỏi thím về tấm biển ấy, được biết: Từ năm 2009, trong cuộc bình xét gia đình văn hoá cuối năm, 1 thành viên trong tổ dân phố đề nghị gắn trước nhà tấm biển ấy ở những gia đình đạt danh hiệu văn hoá, với lý giải, danh hiệu ấy tuy phần lớn các gia đình đều đạt được, nhưng ngược lại, cũng có gia đình không đủ tiêu chuẩn để treo nó. Khi ý tưởng được đưa ra, đã có 2 luồng ý kiến: Phần lớn đại diện các hộ dân đều đồng tình vì cho đó là ý tưởng hay; khơi dậy lòng tự trọng, tự hào trước kết quả mà gia đình mình nỗ lực đạt được trong năm, cũng là để khoe với hàng xóm, người thân, khách khứa khi đến chơi nhà rằng “gia đình mình là văn hóa”, từ đó có ý thức giữ gìn, phát huy danh hiệu đó. Ngược lại, một số ít (trong đó có cả hộ được bình xét là gia đình văn hóa năm 2009) thì cho rằng không nên vì không ai giám chắc, năm nào cũng đạt. Và nếu không đạt, tấm biển đó phải gỡ ra. Như vậy sẽ hỏng tường… Nhưng rồi, sau khi phân tích ý nghĩa của tấm biển có giá trị hơn rất nhiều việc sợ hỏng tường nên cuối cùng đại đa số các hộ dân trong tổ đã nhất trí.
Năm ấy, trong tổng số 103 hộ của tổ có 7 hộ không đạt gia đình văn hóa. Nguyên nhân do đổ rác không đúng giờ; có hộ thì không tham gia họp tổ đầy đủ; có hộ lại để cho vật nuôi đi vệ sinh ngoài đường… Những hộ này hầu hết là những hộ kinh doanh, buôn bán nên trước nay, họ cũng không mấy quan trọng việc gia đình mình có đạt danh hiệu văn hóa hay không.
Kể đến đây, thím tôi cười tươi khoe: Nhưng năm nay, các hộ này đã thay đổi cách nghĩ. Trước hôm, trước khi họp xóm xét gia đình văn hóa năm 2010, 2 chủ hộ nhà bên mà năm trước không đạt văn hóa đến nhà hỏi nhỏ thím: Năm nay, gia đình em tiến bộ hơn nhiều năm trước: các buổi họp xóm em đều tham gia đầy đủ, đúng giờ, đóng góp nhiều ý kiến. Thế nên, năm nay, chị bảo các bác đừng bỏ em ngoài danh sách các hộ văn hóa nhé. Năm ngoái, nhà em không có biển treo “gia đình văn hóa”, bạn con em đến chơi nó cứ thắc mắc sao nhà em lại không có biển giống những nhà khác, đó là do không thích treo hay không đạt!? Con em ngượng với bạn và về trách em là sao bố mẹ lại để gia đình mình không đạt văn hóa. Thế là em hứa với con em là thế nào năm nay, gia đình mình cũng sẽ có biển treo.
Cũng chính vì suy nghĩ ấy mà năm 2010, cả tổ dân phố của thím tôi chỉ có 1 gia đình không đạt “gia đình văn hóa” là do có 1 thành viên trong gia đình tham gia giao thông bằng mô tô không đội mũ bảo hiểm, bị Công an quận gửi giấy thông báo về địa phương. Năm 2010 là năm mà tổ dân phố này có tỷ lệ gia đình đạt gia đình văn hóa cao nhất từ trước tới nay. Chỉ vào tấm biển, thím bảo: Kết quả ấy một phần nhờ vào tấm biển này đấy. Năm nay, đã có thêm 4 tổ dân phố nữa trong phường áp dụng biện pháp “treo biển” này.
Thiết nghĩ, việc treo biển “gia đình văn hoá” trước cửa những gia đình đạt danh hiệu văn hóa là cách làm hay, hiệu quả, có tác động rất tích cực vào nhận thức, lòng tự trọng và sĩ diễn của mỗi gia đình, trong khi cách làm lại khá đơn giản. (Mỗi gia đình chỉ phải đóng góp 40 nghìn đồng để làm biển theo mẫu chung). Hy vọng, qua đây, các địa phương khác sẽ nghiên cứu, xem xét và vận dụng để triển khai tại xóm, phố của mình, từ đó thúc đẩy hơn nữa Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ, mục tiêu phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội và đảm bảo an ninh quốc phòng của địa phương.
